İl Müdürlüğümüz teknik personelince yapılan saha kontrollerinde fındık bahçelerinde Fındık Kurdu, Fındık Kokarcası (Pis Kokulu Böcek) ve Külleme hastalığına rastlanmıştır. Fındıkta önemli verim düşüşüne dolayısıyla ekonomik kayıplara neden olan bu hastalık ve zararlılara karşı mücadele yapılması gerekmektedir. Çiftçilerimizin buna dikkat etmesi ve zamanında mücadele etmesi bu kayıpların azaltılması açısından önem arz etmektir.
Fındık Kurdu ve Kokarcası
Fındık kurdu erginleri öncelikle yeni oluşmakta olan meyvelerde zarar yapar, daha sonraları fındığın meyve kabuğunu hortumunun ucundaki ağız parçalarıyla kemirerek deler ve kabuk içindeki yumuşak etli kısımla beslenir. Zarar gören meyveler normal büyüklüğe erişinceye kadar kabuk içindeki etli kısmı ve kabuk kısmı sarı renk alır. Bu zarar şekline halk arasında "sarı karamuk" denir. Meyve normal iriliğe ulaştıktan sonra zarara uğrarsa meyve içi kararır ve bu zarara da "kara karamuk" denir. Bir çift fındık kurdu ergini (dişi ve erkek); beslenme ve yumurta koyma yoluyla yaklaşık 200 meyveye zarar verebilir. Meyve içerisinde beslenen larvalar meyve içini tamamen yedikten sonra bir delik açarak dışarı çıkar. Bu şekilde beslendiği fındık meyvelerinin pazar değeri kalmaz.
Mücadelesinde, bahçe toprağının çapalanması böcek yoğunluğunu azaltmada etkilidir ancak çapalamada bitki köklerine zarar verilmemelidir.
Kimyasal mücadele; ergin fındık kurdu zararlısının ekonomik zarar yapmaya başladığı dönemde, bahçedeki hakim çeşitlerin yarıdan fazlası mercimek iriliğine yaklaşınca (3-4 mm) yapılmalıdır. Fındık kurdu mücadelesine karar vermek için, 2-3 günde bir güneş doğmadan sabahın erken saatlerinde fındık kurdu sayımı yapılmalıdır. 10 ocakta 2 ve daha fazla fındık kurdu ergini bulunursa ilaçlama yapılmalıdır. Fındık kurdu ilaçlaması yapılan bahçelerde fındık kokarcasına rastlanırsa ayrı bir ilaçlama yapmaya gerek yoktur. Sayımlarda 10 ocakta ortalama 1 ergin Fındık Kokarcası bulunursa her iki zararlıya karşı etkili etken maddeli ilaçlarla mücadele yapılır. Ayrıca fındık kurdu popülasyonunun yüksek olduğu yerlerde, tekrar sayım yapılarak zararını engellemek için Mayıs sonu-Haziran başında ikinci bir ilaçlama yapılabilir.
Kimyasal mücadelede kullanılacak bitki koruma ürünleri yetkili bayilerden alınmalı, reçete yazma yetkisine sahip olan kişiler tarafından reçetelendirilmeli, uygulama yetkisine sahip olan kişiler tarafından uygulanmalıdır.
Fındık Kurdu için; Rastgele seçilen 10 ocaktan 2 veya daha fazla ergin böcek düştüğünde, Fındık Kokarcası için; 10 ocaktan 1 veya daha fazla ergin böcek düştüğünde, ilaçlama yapılmalı, aksi takdirde ilaçlama yapılmamalıdır.
İlimizde fındık üreticilerimiz için en önemli gelir kaynağı ve ana zararlı olan fındık kurdu zararlısı ile duyurulan zaman aralığında ve tekniğine uygun mücadele yapılmasının verim kaybını önlemek bakımından çok önemlidir. Ayrıca fındık kurdu ve fındık kokarcası ilaçlamaları esnasında arıların su içtiği kaynaklara hiçbir şekilde ilaç bulaştırılmaması gerekmektedir. Tarım ilaçları uygulamalarının akşam üzeri veya sabahın erken saatlerinde, arıların uçuş yapmadıkları zamanda yapılması gerekmekte ve öncelikle arılara zarar vermeyen Bitki Koruma Ürünleri tercih edilmesi, üreticilerimizin özenli davranmalarını gerekmektedir.
Fındıkta Külleme Hastalığı
Fındık bitkisinin önemli hastalıklarından biri olan külleme hastalığı, ilkbaharda gelişmekte olan yaprak ve sürgünler üzerinde belirtilerini gösterir. Hastalık rüzgarla taşınarak bitkiden bitkiye yayılır. Külleme hastalığı belirtileri yaprağın üst kısımlarında renk açılmaları ve sarımsı lekeler halinde görülür. İlerleyen zamanlarda yapraklar giderek kahverengileşmeye, gevrekleşmeye, kıvrılmaya başlar ve vaktinden önce dökülürler. Genç sürgünlerde ve yapraklarda yüzeyde ilk önce un serpilmiş gibi bir görüntü oluşmakta; ilerleyen dönemlerde renkte matlaşma ve kahverengileşme meydana gelmektedir. Özellikle erken dönemde hastalığa yakalanan çotanaklarda kurumalar gözlenmektedir.
Mücadelesinde bulaşma kaynaklarının azaltılması için yere dökülen yapraklar ile hastalıklı bitki artıkları toplanmalı, bulaşık dip sürgünleri kesilmeli ve imha edilmelidir. Bahçede nemi azaltmak, iyi bir hava sirkülâsyonu, yeterli ışıklanma sağlamak için budama ve yabancı ot mücadelesine önem verilmelidir.
Fındık bahçelerinde külleme hastalığı hava sıcaklıklarına bağlı olarak, Nisan ayı ortalarından itibaren görülmeye başlar ve belirtiler görülür görülmez ilaçlamaya başlanır. Daha önceki yıllarda, bahçede hastalık görülmüş ise belirtiler görülmeden de, çotanak bağlama döneminde ilaçlama yapılır. Hastalığın şiddeti, iklim koşulları ve ilacın etki süresi dikkate alınarak ikinci ve diğer ilaçlamalara hasada kadar devam edilir. İlaçlamalarda Bakanlığımızca tavsiyesi olan ruhsatlı Bitki Koruma Ürünlerinden herhangi biri kullanılmalıdır. Çisentili ve mevsim için anormal sayılabilecek çok sıcak günlerde ve güneşli günlerde öğle saatlerinde ilaçlama yapmaktan kaçınılmalıdır. İlaçlamalarda sırt pülverizatörü, mekanik, motorlu veya hidrolik bahçe pülverizatörü kullanılmalıdır. İlaç etiket bilgilerine dikkat edilmeli, ürüne tavsiyesi olan Bitki Koruma Ürünü ile zamanında ve uygun doz ile tüm bitki yüzeyini kaplayacak şekilde uygulamalar gerçekleştirilmelidir.
Üreticilerimizin külleme hastalığına bağlı ürün ve kalite kaybı yaşamamaları için fındık bahçelerini kısa aralıklarla kontrol etmelerini, hastalık belirtileri görülür görülmez kimyasal mücadeleye başlamaları, ilaç uygulamalarının iyi bir kaplama sağlayacak şekilde yapılmasını ve tüm koruyucu önlemlerin alınması gerekmektedir. Ayrıca üreticilerimizin külleme hastalığı mücadelesini aksatmadan zamanında yapmaları ve bu konuda duyarlı davranmaları gerekmektedir.
Ayrıntılı bilgi için İl/İlçe Müdürlüğüne başvurulabilir.